۹ اکتبر ۲۰۲۶ - امروزه افراد بیشتری با چاقی مفرط زندگی می‌کنند و داروهای کاهش وزن به‌طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرند. اما این موضوع برای سلامت کلی، فراتر از صرفِ کاهش وزن، چه معنایی دارد؟
یک مطالعه جدید از دانشگاه کپنهاگ نشان می‌دهد که ورزش، حتی پس از کاهش وزن قابل‌توجه، نقش حیاتی در سلامت قلب و عروق ایفا می‌کند. محققان ۱۳۰ فرد مبتلا به چاقی مفرط را به مدت یک سال پس از تکمیل یک رژیم غذایی کم‌کالری و کاهش میانگین ۱۳.۷ کیلوگرم وزن، تحت نظر گرفتند. شرکت‌کنندگان سپس به چهار گروه تقسیم شدند: فقط ورزش، فقط لیراگلوتاید (دارو)، ترکیب ورزش و لیراگلوتاید، و گروه پلاسبو (دارونما).
کسانی که ورزش کردند، رگ‌های خونی سالم‌تر و التهاب کمتری داشتند. در حالی که دارو به تنهایی به حفظ کاهش وزن کمک کرد، اما سلامت عروق را بهبود نبخشید. پروفسور Signe Torekov، استاد بخش علوم زیست‌پزشکی دانشگاه کپنهاگ، گفت: «این مطالعه نشان می‌دهد که اگرچه دارو از حفظ وزن حمایت می‌کند، اما این ورزش است- چه با دارو و چه بدون آن- که سلامت عروق را بهبود می‌بخشد.»
ورزش سلامت عروق را بهبود می‌بخشد
پس از یک سال، محققان ضخامت دیواره شریان کاروتید را اندازه‌گیری کردند؛ این شاخصی برای خطر بیماری‌های قلبی-عروقی است. هرچه دیواره ضخیم‌تر باشد، خطر تصلب شرایین (آترواسکلروز)، لخته شدن خون و سکته مغزی بیشتر است. شرکت‌کنندگانی که ورزش کردند، شاهد کاهش ۶ تا ۷ درصدی در ضخامت دیواره شریان کاروتید بودند. در گروه‌هایی که فقط لیراگلوتاید یا پلاسبو دریافت می کردند، هیچ بهبودی در ضخامت دیواره شریان کاروتید مشاهده نشد.
همچنین سطح چندین شاخص التهابی در میان شرکت‌کنندگان فعال از نظر بدنی کاهش یافت. التهاب مزمن، محرک اصلی بیماری‌های قلبی-عروقی است. ترکیب ورزش با دارو نیز منجر به کاهش بیشتر وزن و بهبود چندین شاخص عملکرد عروقی شد. راسموس سندسدال، پزشک و دانشجوی پی اچ دی در بخش علوم زیست‌پزشکی و نویسنده نخست این مطالعه، گفت: «دارو می‌تواند به حفظ کاهش وزن کمک کند، اما ورزش مزایای سلامتی اضافه‌ای را فراهم می‌آورد که در استفاده از دارو به تنهایی مشاهده نمی‌شود.»
دو و نیم ساعت در هفته ورزش، تفاوت ایجاد می کند
این اثر مستلزم تمرینات شدید نبود. شرکت‌کنندگان در گروه‌های ورزشی به‌طور میانگین حدود دو و نیم ساعت در هفته تمرین می‌کردند که عمدتاً شامل اسپینینگ( تمرینات هوازی بر روی دوچرخه ثابت در ورزشگاه) و تمرینات ایستگاهی (circuit training[1]) بود. فعالیت‌ها به‌طور عینی با استفاده از مانیتورهای ضربان قلب اندازه‌گیری شد. پروفسور Torekov، گفت: «آنچه شگفت‌انگیز است، میزان ناچیز این فعالیت است. جایگزین کردن تنها چند ساعت از زمانِ مقابل صفحه نمایش در هر هفته با فعالیت بدنی، سلامت قلب و عروق را بهبود می‌بخشد.»
از نظر محققان، شرکت‌کنندگان از این نظر قابل توجه بودند که با وجود چاقی مفرط هنوز نسبتاً سالم بودند. دکتر سندسدال گفت: «شرکت‌کنندگان در اواسط دهه ۴۰ زندگی خود بودند و هنوز به دیابت یا بیماری قلبی مبتلا نشده بودند؛ بنابراین امیدوارکننده است که حتی مقدار اندکی ورزش بتواند عوامل خطر کلیدی برای بیماری‌های قلبی-عروقی را بهبود بخشد.»
دارو نباید تنها ابزار باشد
این مطالعه لیراگلوتاید را بررسی کرد که نسل قدیمی‌تری از داروهای کاهش وزن از خانواده GLP-1است. نتایج را نمی‌توان مستقیماً به داروهای جدیدتر مانند سمانگلوتاید (مثلاً Wegovy) تعمیم داد، اما لیراگلوتاید در سطح مشابهی از کاهش وزن حمایت کرد. محققان تأکید کردند که ورزش باید به عنوان بخش اصلی درمان چاقی مفرط باقی بماند؛ به‌ویژه با افزایش استفاده از داروهای کاهش وزن. پروفسور Torekov، گفت: «داروی کاهش وزن ابزار مهمی است، اما نتایج ما نشان می‌دهد که این دارو نمی‌تواند جایگزین ورزش شود. فعالیت بدنی برای محافظت از قلب و عروق همچنان ضروری است.»
منبع:
https://medicaldialogues.in/cardiology-ctvs/news/after-weight-loss-exercise-improves-cardiovascular-health-more-than-weight-loss-medication-study-180650
[1] تمرین دایره ای یا ایستگاهی شامل مجموعه ای متوالی از تمرینات زمان بندی شده است که یکی پس از دیگری با مقادیر مختلف استراحت بین هر تمرین انجام می شود. این تمرینات شامل 9 تا 12 ایستگاه شامل تمریناتی چون تمرینات استقامتی، مقاومتی و تمرینات هوازی با شدت بالا است و ورزشکار بعد از اتمام یک ایستگاه (تمرین) با استراحت 2 دقیقه ای به ایستگاه بعدی می رود، وقتی به تمرین آخر رسید دوباره از تمرین اول شروع می‌کند؛ این چرخه را 3 بار تکرار می کند درست مثل چرخش در یک دایره.